अहिल्यानगर:– आगामी मकर संक्रांतीच्या पार्श्वभूमीवर होणारे संभाव्य गंभीर अपघात आणि जीवितहानी टाळण्यासाठी अहिल्यानगर जिल्हा प्रशासनाने एक अत्यंत महत्त्वाचा आणि कठोर निर्णय घेतला आहे. जिल्ह्यात आजपासून, म्हणजेच १२ डिसेंबर २०२५ पासून १७ जानेवारी २०२६ पर्यंत नायलॉन आणि चायनीज मांजाची खरेदी, विक्री, साठवणूक आणि वापर यावर संपूर्ण बंदी घालण्यात आली आहे.
अपर जिल्हादंडाधिकारी दादासाहेब गिते यांनी भारतीय नागरिक सुरक्षा संहिता २०२३ च्या कलम १६३ (१) अन्वये हे प्रतिबंधात्मक आदेश जारी केले आहेत.
⚖️ उच्च न्यायालयाच्या निर्देशांचे पालन
मुंबई उच्च न्यायालयाच्या छत्रपती संभाजीनगर खंडपीठाने सुमोटो याचिका क्र. ०८/२०२० मध्ये नायलॉन मांजामुळे होणारी गंभीर जीवितहानी लक्षात घेऊन, अशा मांजावर बंदी घालण्याचे निर्देश दिले होते. याच निर्देशांचे पालन करत आणि पोलीस अधीक्षक, अहिल्यानगर यांच्या प्रस्तावानुसार जिल्हा प्रशासनाने तातडीने हे पाऊल उचलले आहे.
⚠️ अपघातांची गंभीर शक्यता आणि धोका
मकर संक्रांतीच्या काळात मोठ्या प्रमाणावर पतंगबाजी केली जाते. परंतु, बाजारात विकला जाणारा नायलॉन व चायनीज धागा (मांजा) अत्यंत धारदार असतो. या मांजामुळे अनेक गंभीर अपघात होण्याची शक्यता असते.
* मानवी धोका: पतंग उडविणाऱ्यांच्या हाताला इजा होणे, तसेच तुटलेला मांजा रस्त्यावर अडकल्यास दुचाकीस्वार, पादचारी आणि लहान मुलांना गंभीर दुखापती होतात.
* मालमत्ता हानी: हा मांजा विद्युत वाहिन्यांवर पडल्यास शॉर्टसर्किट होऊन आग लागण्याच्या आणि मालमत्तेचे मोठे नुकसान होण्याच्या घटना वारंवार घडतात.
* पर्यावरण आणि पशू-पक्षी: या मांजामुळे पशू-पक्ष्यांच्या जीविताला मोठा धोका निर्माण होतो, ज्यामुळे पर्यावरणाची मोठी हानी होते, असे प्रशासनाने आपल्या आदेशात स्पष्ट केले आहे.
कडक निर्बंध आणि कारवाईची तरतूद
या गंभीर बाबींची दखल घेऊन प्रशासनाने लागू केलेल्या आदेशानुसार, अहिल्यानगर शहर व जिल्ह्यात या कालावधीत नायलॉन व चायनीज मांजाची निर्मिती, विक्री, साठवणूक आणि वापर करण्यास सक्त मनाई असेल. याशिवाय, औद्योगिक वापरासाठी असलेला नायलॉन मांजासुद्धा पतंग उडविण्यासाठी वापरण्यास किंवा जवळ बाळगण्यास बंदी घालण्यात आली आहे.
या आदेशाचे उल्लंघन करणाऱ्या कोणत्याही व्यक्तीवर भारतीय न्याय संहिता २०२३ चे कलम २२३ आणि पर्यावरण संरक्षण कायदा १९८६ च्या कलम ५ अन्वये कठोर कायदेशीर कारवाई करण्यात येईल, असा स्पष्ट इशारा अपर जिल्हादंडाधिकारी श्री. गिते यांनी दिला आहे.
